امروز تعداد جلسات ارائه و کنفرانس رو به افزایش است، اما آیا تمامی آنها را می‌توان یک ارائه علمی خوب دانست؟ کیفیت یک ارائه می‌تواند کیفیت یک پژوهش را رشد دهد یا برعکس ارزش آن را بکاهد. لذا ارائه به اندازه نوشتن خود مقاله اهمیت پیدا می‌کند. امروزه با مشکلاتی مواجه هستیم:

  • شیوه و اسلوب ارائه آموزش داده نمی‌شود.
  • اساتید غالباً بر روی محتوای صرفاً عملی موضوعات تمرکز می‌کنند.

یک ارائه خوب اسلوب و قاعده دارد(اما ضابطه نه). نکاتی که در اینجا ذکر می‌شود برای ۹۵ درصد ارائه‌ها می‌تواند استفاده شود.

معیارهای کلی ارائه

  1. یک ارائه خوب سه المان را با هم دارد و باید بین آن‌ها ارتباط ظریفی برقرار کنید:
    • چه بگوییم؟
    • چگونه بیان کنیم؟
    • چگونه نمایش دهیم؟
  2. کوتاه و مختصر ارائه کنید. کسی از کوتاه بودن ارائه شما ناراحت نمی‌شود. ولی پیام را کامل برسانید.
  3. جزئیات زیاد را ارائه نکنید.
  4. بدانید که ارائه برای نمایش پرکاری و خستگی ناپذیری شما نیست.
  5. به جای تکرار نتایج مشابه، یکی را بیان کنید و دیگری را در حد تفاوت با قبلی بگویید.
  6. اجزای موضوع را بشناسید و نحوه اتصال آن اجزا به هم را درک کنید.
  7. همانند یک کامپیوتر که معماری دارد، به ارائه خود ساختار و معماری دهید.
  8. معماری موضوع(چگونگی قرار گرفتن اجزای موضوع در کنار یکدیگر) را به مخاطب منتقل کنید.

ساختار یک ارائه

ساختار یک ارائه شامل مقدمه، روش، نتایج و نتیجه گیری است.

  1. مقدمه تنها به منظور بیان مسئله نیست. انگیزه حل مسئله را نیز در مقدمه نشان دهید و آن انگیزه را نیز در مخاطب ایجاد کنید.
  2. در بخش روش ارائه، چگونگی حل مسئله را ارائه کنید.
  3. در نتیجه گیری در مورد اهمیت کار توضیح دهید.
  4. نتیجه گیری سعی کنید که تنها یک جمله کلیدی و یا یک تصویر باشد که در ذهن مخاطب بماند.

مخاطب خود را بشناسید.

  1. مخاطبان شما از نظر سطح تخصص، زمینه کاری، توزیع سنی و اعضای دانشگاهی و صنعت متمایز هستند. این تنوع را مد نظر قرار دهید.
  2. در مخاطبان شما عده‌ای به دنبال جزییات موضوع و عده‌ای به دنبال کلیات هستند.
  3. توجه مخاطبان به شما هیچ‌گاه ۱۰۰درصد نخواهد بود. در ابتدا و انتهای ارائه زیاد و در میانه‌ی ارائه کم خواهد بود. بنابراین یک ارائه چند لایه داشته باشید تا هم برای توجه کننده مطالب سطحی نباشد و هم برای کسی که توجه نمی‌کند مطالب بیش از حد عمیق نباشد. از طرفی مدام در پایین‌ترین لایه نباشید و بین لایه‌ها سوییچ کنید.
  4. با مخاطب صحبت کنید نه با صفحه نمایش.
  5. با مخاطبین تماس چشمی برقرار کنید.
  6. یک ارائه‌ی خوب شامل حلقه‌ی زیر است:
    • بگویید که چه میخواهید بگویید.
    • بگویید آنچه را که باید بگویید.
    • بگویید که چه گفتید.

ارائه خود را تمرین کنید.

  1. طوری تمرین کنید که سه اسلاید اول را بدون نگاه کردن به اسلایدها توضیح دهید.
  2. روی جملات اتصال‌دهنده اسلایدها به هم کار کنید.

زبان بدن

  1. با مخاطب نگاه فرد به فرد برقرار کنید.
  2. لبخند بزنید
  3. بدن خود را جمع نکنید.
  4. دستانتان زنده باشد.
  5. در صورتی که دستتان لرزید از لیزرپویینتر استفاده نکنید.

پرسش و پاسخ – دریافت سوال

  1. بدانید که در ارائه(کنفرانس) سؤالات برای تست شما نیست.(به جز در جلسه دفاع)
  2. سعی کنید سوالات را پیش کنید و چند اسلاید نهایی را برای پاسخ به سوالات پیش‌بینی شده اختصاص دهید.
  3. سؤال را کامل گوش کنید و یکبار سوال را تکرار کنید. در این صورت فرصت فکر کردن به خود می‌دهید. همچنین تکرار سوال به سایر مخاطبین برای شنیدن مجدد سوال کمک می‌کند. اگر سوء برداشتی از صورت سوال داشته باشید احتمال رفع آن زیاد خواهد بود.
  4. احترام فردی را که سوال پرسیده است، همیشه حفظ کنید.
  5. اگر پاسخ سوال را به خوبی دادید، بیش از حد روی آن تمرکز نکنید.
  6. در هنگام ارجاع به کارهای دیگران احترام را نگه دارید.
  7. اگر پاسخ سوال را نمی‌دانید بگویید نمی‌دانم.

تقدیر و تشکر

  1. در انتهای ارائه از همکاران خود و آنهایی که به شما کمک کرده‌اند در حد ذکر نام یا اشتراک گذاری یک تصویر غیررسمی از گروه کاری خود تشکر کنید.

در روز ارائه

  1. زودتر در جلسه حاضر باشید و سیستم را چک کنید.
  2. فایل خود را پیش از شروع جلسه کپی و اجرا کنید.
  3. کامپیوتر خود را به همراه داشته باشید.
  4. با مسئول نشست هماهنگی کنید.
  5. یک بطری آب به همراه داشته باشید.
  6. یادداشت‌های پرینت شده به همراه داشته باشید.
  7. لیزرپویینتر با یک باطری اضافه با خود داشته باشید.
  8. نور محیط را قبل از شروع ارائه تنظیم کنید نه هنگام آن.
  9. یک کپی اضافه از ارائه خود را همیشه در یک فلش دیگر داشته باشید.
  10. جلوی دیده شدن صفحه را نگیرید.
  11. موبایلتان را خاموش کنید.
  12. صدای کامپیوترتان را قطع کنید.
  13. از نرم افزارهای شبکه‌های اجتماعی در صورتی که نیاز نیست خارج شوید.
  14. در صورتی که به نت نیاز ندارید دسترسی به آن را قطع کنید و جلوی بروزرسانی‌های خودکار آنتی ویروس و دیگر موارد را بگیرید.
  15. وسایلی که باعث ایجاد صدای اضافی می‌شوند (مانند کلیدهای در جیب) به همراه نداشته باشید.

ویژگی اسلایدهای ارائه علمی خوب

  1. در صفحه اول عنوان، نام ارائه کننده، لوگوی دانشگاه(در صورت نیاز) تاریخ ارائه و مناسبت آن را بیان کنید.
  2. در هر اسلاید حداکثر یک یا دو نکته را منتقل کنید.
  3. برای ارائه هر اسلاید حدود یک دقیقه زمان در نظر بگیرید.
  4. بهترین هدینگ یک جمله کامل است.
  5. متن طولانی در اسلایدها قرار ندهید(مگر نقل قول)
  6. لیست‌ها حداکثر ۳ یا ۴ آیتم داشته باشند.

طرح و رنگ اسلایدها

  1. از طرح‌های دوبعدی و ساده استفاده کنید.(برای مثال نیاز به مستطیل با گوشه‌های گرد نیست)
  2. از رنگ‌های ساده و استاندارد استفاده کنید.
  3. به نحوه چیدمان عناصر در اسلاید به شدت حساس باشید.
  4. از استفاده ترنزیشن‌های زاید خودداری کنید.
  5. پس زمینه را کاملاً ساده در نظر بگیرید.
  6. نیاز به درج لوگوی دانشگاه در تمام صفحات نمی باشد.
  7. طرح رنگ مشخصی را انتخاب کنید و تا انتها آن را حفظ کنید.

فونت، نوع و سایز مناسب

  1. فونت و استایل را برای همه جا ثابت نگه دارید. به طور مثال برای عنوان فونت ۳۶، برای متن اصلی فونت ۲۴ و متن فرعی فونت ۱۸ را در نظر بگیرید.
  2. فاصله بین سطرها باید در حد استاندارد ۱.۵ باشد.
  3. در ارائه انگلیسی از فونت های Sans-Serif استفاده کنید.
  4. در ارائه انگلیسی از حروف بزرگ استفاده نکنید.

نمودارها، تصاویر و فرمول‌ها

  1. تا حد امکان از نمودارهای دو بعدی استفاده کنید.
  2. از فلش‌ها و کادرها برای نشان دادن محل مورد تأکید استفاده کنید.
  3. تصاویر با کیفیت استفاده کنید.
  4. مقیاس مناسب را در تصاویر بنویسید.
  5. جداول ذاتاً در یک ارائه علمی خوب نیستند؛ مگر برای خلاصه سازی توضیحاتی.
  6. فضای زیادی را از اطراف خالی بگذارید. ممکن است که در هنگام ارائه بخش‌هایی از اطراف اسلایدها در کادر قرار نگیرند.
  7. از پایین اسلاید نیز فضای خالی ایجاد کنید تا حاضرین مجبور نباشند از بالای سرهم به اسلایدها نگاه کنند.
  8. معادلات و فرمول‌ها (اگر بیش از حدباشند) توجه را از سمت صحبت کننده به محتوا می‌برند. در صورت نیاز برای توضیح فرمول‌ها مخاطب را به مقاله خود ارجاع دهید.
  9. مشکلات املایی به هیچ وجه قابل قبول نیست.
  10. فاصله گذاری مناسب نقطه، پرانتز، و علائم نگارشی را به دقت استفاده کنید.
  11. تا حد ممکن از حروف اختصاری استفاده نکنید.
  12. اسلایدها را شماره گذاری کنید تا اگر حاضرین سوالی داشتند، بتوانند به اسلاید مدنظرشان مراجعه کنند.
  13. لیستی تهیه کنید تا پیش از ارائه و در روز ارائه برای هر اسلاید تک‌تک نکات را چک کنید.

امیدوارم این پست webpy نکات مفیدی را برای یک ارائه علمی خوب در اختیار شما قرار داده باشد. دیدگاه‌ها و پیشنهادات شما را به دیده‌ی منت می‌گذارم.